Hangi gelir türü hangi belgeyle kanıtlanır? Yatırım dosyasında reddi önleyen belge düzeni.
Yatırım programlarında devletler ve bankalar, yatırılan paranın meşru bir kaynaktan geldiğinden emin olmak ister. Buna "fon kaynağı" (Source of Funds, SoF) denir. SoF belgeleri eksik ya da tutarsızsa, yatırım tutarı ne kadar yüksek olursa olsun başvuru reddedilebilir.
SoF ile SoW farkı
Fon kaynağı (SoF), belirli işlem için kullanılan paranın doğrudan nereden geldiğidir (ör. taşınmaz satışı). Servet kaynağı (Source of Wealth, SoW) ise tüm servetinizin zaman içinde nasıl oluştuğunu anlatır (ör. kariyer, şirket, miras). İyi bir dosya her ikisini de kapsar.
Gelir türüne göre belgeler
- Maaş: Son 3 yılın bordroları, SGK hizmet dökümü, vergi beyannameleri, maaşın yatırıldığı banka dökümleri.
- İşletme geliri: Bilanço, kâr/zarar tablosu, temettü dağıtım kararı, vergi levhası ve ödenen vergi belgeleri.
- Taşınmaz/hisse satışı: Noter satış sözleşmesi, tapu devri, alıcının ödeme dekontu, satıştan doğan vergi belgeleri.
- Miras/hediye: Mirasçılık belgesi, veraset ilamı, noter onaylı hediye beyanı, hediye verenin kaynağına dair kanıt.
- Kredi: Kredi sözleşmesi, teminat bilgisi ve geri ödeme planı.
Para akışı haritası
Paranın kaynak hesaptan yatırım hesabına izlediği yol, tarih, tutar ve banka belgeleriyle tek tek gösterilmelidir. Nakit yatırma, üçüncü kişilerden transfer ve çok sayıda küçük giriş uyum birimlerinin en çok sorguladığı örüntülerdir.
Sık yapılan hatalar
- Belgelerin yalnızca özetini sunmak; tam resmî belgeler istenir.
- Vergi beyan edilmemiş gelirler; uyum denetimi bunu yakalar.
- Yabancı para ve kur dönüşümlerini belgelememek.
- Farklı belgelerde tarih ve tutar tutarsızlığı.
Hazırlık süresi
Basit bir maaş geliri dosyası 3-4 haftada, karmaşık bir iş ortaklığı ve satış dosyası 8-12 haftada toplanabilir. Bu nedenle yatırım kararından önce SoF hazırlığına başlamak zaman kazandırır.
Fon kaynağı ve uyum danışmanlığımızla ilgili ayrıntıları hizmet sayfamızda bulabilirsiniz.
Banka ve avukat gözüyle SoF
Bankalar, hesaba giren büyük tutarları otomatik izleme sistemleriyle tarar. Yatırım için yapılan transferlerde banka, kaynağı sorabilir; bu sorulara 24-48 saat içinde yanıt veremezseniz transfer bekletilebilir. Avukatlar ise yatırım sözleşmesini imzalatmadan önce fonun kaynağını görmek ister. Belgelerin hazır olması, hem bankacılık sürecini hem hukuki imza sürecini hızlandırır.
Örnek: işletme sahibi dosyası
Bir işletme sahibi, şirketinden çektiği temettüyle yatırım yapacaksa şu zinciri belgelemelidir: şirketin kuruluşu ve ortaklık yapısı, son üç yılın bilançoları ve vergi beyannameleri, genel kurul temettü kararı, stopaj vergisinin ödendiğine dair belge, temettünün kişisel hesaba geçişi ve oradan yatırım hesabına transferi. Her halka bir belgeyle desteklendiğinde dosya, uyum denetiminden geçmeye hazır hale gelir.